Daha önce hiç vaftiz olmadıysanız
Vaftiz olduğunuz anda Katolik olursunuz. Konfirmasyon ve Efkaristiya bu başlangıcı derinleştirir, ama Kilise’ye giriş vaftizle gerçekleşir. Sizi bu adıma hazırlayan süreç aşağıda anlatılmıştır.
Katolik Süreci
Katolik Süreci
How to Become Catholic
Katolik olmak, hayatın en anlamlı adımlarından biridir. Kimileri bu büyük armağanı bebekken alır ve yıllar içinde kendilerine bahşedilen lütfun farkına varır; kimileri çocuklukta ya da yetişkinlikte Katolik inancına katılır. Kişi, Hristiyan başlangıcın üç kutsal sırrını, yani vaftizi, konfirmasyonu ve Kutsal Efkaristiya’yı alarak Kilise ile tam paydaşlığa girer; ama bu sürecin biçimi kişinin durumuna göre değişir.
1İki Yol
Başka bir Hristiyan topluluğunda geçerli biçimde vaftiz olduysanız
Zaten Hristiyansınızdır; Katolik Kilisesi’ne, iman ikrarında bulunup resmî olarak kabul edilerek katılırsınız. Bunu genellikle aynı ayin içinde konfirmasyon ve ilk Kutsal Komünyon izler. Hazırlığınız, hiç vaftiz olmamış birinin hazırlığından farklıdır; ayrıntılar aşağıdadır.
2Süreç Adım Adım
Vaftizsiz kişilerin ve yetişkin çocukların (yedi yaşından büyüklerin) Kilise’ye kabulünü hazırlayan sürece günümüzde OCIA denir (İngilizce Order of Christian Initiation of Adults; eskiden RCIA, Rite of Christian Initiation of Adults). 1972’de Kilise tarafından şimdiki biçimiyle düzenlenmiş olsa da, adayları imana hazırlama geleneği Kilise’nin Pentekost’ta kurulduğu günden beri sürer; 2. yüzyılda Aziz Hippolytus bile adayların üç aşamadan geçtiğini yazmıştır. Süreç genellikle eylülde başlar ve Paskalya Nöbeti’nde biten yaklaşık altı aylık bir yolculuktur. Başlamak isteyen biri, en yakın cemaat kilisesiyle (parish) iletişime geçmelidir.
- 1
Araştırma Dönemi
Inquiry
Vaftizsiz kişi Katolik inancını tanımaya başlar ve onu benimseyip benimsemeyeceğine karar verir. Bu, herhangi bir taahhüt gerektirmeyen, soru sormaya açık bir dönemdir.
- 2
Vaftiz Adaylığına Kabul Ayini
Rite of Reception into the Order of Catechumens
Sürecin ilk resmî adımıdır. Aday, Hristiyan olma isteğini ve niyetini açıkça ifade eder ve bu andan itibaren kateşümen (vaftize hazırlanan kişi) olarak adlandırılır.
- 3
Kateşümenlik Dönemi
The Catechumenate
Genellikle bir yıldan kısa süren bu dönemde kateşümene Katolik öğretisi ve ahlakı üzerine kapsamlı bir eğitim verilir, imanını derinleştirme ve Katolik olma isteğini pekiştirme fırsatı tanınır.
- 4
Seçilme Ayini
The Rite of Election
Genellikle Paskalya’ya hazırlık döneminin, yani Büyük Perhiz’in ilk pazarında kutlanır. Kateşümenin adı, o yıl başlangıç kutsal sırlarını alacakların defterine yazılır ve Kilise, kişinin hazır olduğuna karar verir.
- 5
Üç Arınma Ayini
The Scrutinies
Büyük Perhiz’in 3, 4 ve 5. pazarlarında, genellikle Ayin sırasında kutlanır. Bu ayinler öz eleştiri ve tövbeye yöneliktir; adayın ruhundaki zayıf ya da günahkâr yönleri iyileştirmeyi, iyi olanları güçlendirmeyi amaçlar. Bu dönemde adaya İman Açıklaması ve Rab’bin Duası resmî olarak sunulur; bunları, başlangıç kutsal sırlarını aldığı gece kendisi de söyleyecektir.
- 6
Paskalya Nöbeti: Başlangıç Kutsal Sırları
The Easter Vigil
Paskalya gecesinin arifesinde kutlanan özel bir Ayin’de aday önce vaftiz olur, ardından konfirmasyon alır ve son olarak ilk kez Kutsal Komünyon’a katılır. Böylece Katolik olur ve Kilise ile tam paydaşlığa girer. İdeal olan episkoposun bizzat bulunmasıdır, ama uzaklık ya da aday sayısı nedeniyle bu genellikle cemaat papazına bırakılır.
- 7
Mistagoji Dönemi
Mystagogy
Paskalya ile Pentekost arasındaki elli günlük Paskalya mevsimi boyunca sürer. Yeni Katolikler, daha ileri bir öğretimle imanda güçlenir ve cemaate daha derinden kök salar. İlk yıl boyunca bu kişilere neofit (yeni Hristiyan) denir.
3Zaten vaftizli bir Hristiyansanız
Daha önce geçerli biçimde vaftiz olmuş biri zaten Hristiyandır; bu yüzden kateşümen sayılmaz ve kateşümenlere özgü törenlere, örneğin üç arınma ayinine ya da İman Açıklaması’nın resmî sunumuna katılmaz; bunlar yalnızca hiç Hristiyan eğitimi almamış olanlar için uygundur.
Eğer vaftizli olduğu halde Hristiyan olarak yaşamamış ya da hiç öğretim görmemişse, kateşümenlerinkine yakın bir eğitim alması uygun olur, ama yine kateşümen olarak anılmaz. Zaten inanç içinde yaşamış ve yalnızca Katolik geleneği hakkında bilgiye ihtiyaç duyan biriyse, kateşümenlikle koşut tam bir programa gerek yoktur; hazırlık kişiye göre belirlenir.
Bu kişilerin Kilise’ye kabulü genellikle Paskalya Nöbeti’nde değil, cemaatin olağan bir pazar Ayin’inde kutlanır; böylece hem vaftiz adaylarıyla bir karışıklık olmaz hem de kişinin başka bir toplulukta aldığı vaftize gölge düşürülmez. Kabul, genellikle aynı ayin içinde konfirmasyon ve ilk Kutsal Komünyon’la tamamlanır.
Vaftiz bütün önceki günahları sildiği için, henüz vaftiz olmamış biri için günah çıkarma söz konusu değildir; ama zaten vaftizli olan biri, vaftizden sonra işlediği ağır günahları, Kilise’ye kabulünden önce ve ayrı bir zamanda günah çıkararak itiraf etmelidir. Vaftiz ile Kilise’ye kabul arasında uzun yıllar geçmişse, kişi anımsadığı ağır günahları türüne ve mümkünse sıklığına göre itiraf eder; bağışlama, içtenlikle bütün ağır günahlardan pişmanlık duyma niyeti olduğu sürece anımsanamayanları da kapsar.
Kabul töreninde aday şöyle bir iman ikrarında bulunur: “Kutsal Katolik Kilisesi’nin, Allah tarafından vahyedildiğine inanarak öğrettiği ve duyurduğu her şeye inanıyor ve bunu açıkça ilan ediyorum.” Episkopos ya da rahip onu Kilise’ye şu sözlerle kabul eder: “[İsim], Rab seni Katolik Kilisesi’ne kabul ediyor. O’nun sevecen iyiliği seni buraya getirdi; öyle ki, ailesinin önünde ikrar ettiğin imanda, Kutsal Ruh’un birliği içinde bizimle tam paydaşlığa giresin.”
4Vaftizin geçerliliğinden kuşku duyuluyorsa
Hangi mezhepten olursa olsun, her vaftiz aksi kanıtlanmadıkça geçerli sayılır. Ciddi bir araştırmadan sonra, suyla ve Üçlü’nün adıyla (“Peder, Oğul ve Kutsal Ruh’un adına”) vaftiz edilmediğine ya da vaftizi uygulayanın veya alanın bunu gerçek bir vaftiz olarak niyet etmediğine dair ciddi bir kuşku varsa, kişiye şartlı vaftiz uygulanır: “Eğer henüz vaftiz olmadıysan, seni Peder, Oğul ve Kutsal Ruh’un adına vaftiz ediyorum.”
Ayrıca Katolik olarak vaftiz edilmiş, ama hiç din eğitimi almamış ya da konfirmasyon ve Efkaristiya’yı hiç almamış yetişkinler için de özel bir hazırlık öngörülür. Bu kişiler kateşümen sayılmaz, ama kateşümenlik eğitiminin bazı unsurları, konfirmasyon ve Efkaristiya’ya hazırlıkları için uyarlanarak kullanılabilir.
5Bekleme süresi boşuna mı geçiyor?
Kilise’ye tam üyeliğin sıcak kucaklaşmasını beklemek, bazen bir sabırsızlık dönemi olabilir. Ama bu bekleyiş ve düşünme süresi gereklidir; çünkü Katolik olmak hayatı değiştiren bir olaydır.
Zaten Hristiyan olanlar için vaftizin kendisi, Kilise ile belirli bir kutsal sırsal bağ kurar (bkz. II. Vatikan Konsili, Unitatis Redintegratio 3; KKK 1271). Henüz vaftiz olmamış olsa bile, Kilise’ye katılmayı içtenlikle isteyen kateşümenler de bu niyetleriyle şimdiden ona bağlıdır: “Kutsal Ruh’un devindirmesiyle Kilise’ye katılmayı açık bir niyetle isteyen kateşümenler, bu niyetleriyle zaten ona bağlanmıştır. Ana Kilise, onları sevgi ve ilgiyle şimdiden kendi çocukları olarak kucaklar” (II. Vatikan Konsili, Lumen Gentium 14; KKK 1249).
6Pratik Sorular
OCIA sürecine nasıl başlarım?
En yakın Katolik cemaat kilisesiyle (parish) iletişime geçin. Süreç genellikle eylülde başlar, konfirmasyon Paskalya Nöbeti’nde gerçekleşir; bu da yaklaşık altı aylık bir hazırlık demektir.
Katolik olarak vaftiz edildim ama hiç din eğitimi almadım; ne yapmalıyım?
Kateşümen sayılmazsınız, çünkü zaten vaftizlisiniz. Ama konfirmasyon ve Efkaristiya’ya hazırlanırken, kateşümenlik eğitiminin bazı bölümleri sizin için de uyarlanarak kullanılır. En yakın cemaat kilisesiyle görüşün.
Zaten Hristiyansam neden Paskalya Nöbeti’nde kabul edilmiyorum?
Bunun nedeni, sizi henüz vaftiz olmamış adaylarla karıştırmamak ve başka bir toplulukta aldığınız vaftize gölge düşürmemektir. Kabulünüz genellikle cemaatin olağan bir pazar Ayin’inde kutlanır.
Günah çıkarmam gerekiyor mu?
Zaten vaftizliyseniz evet; Kilise’ye kabulünüzden önce, ayrı bir zamanda günah çıkarmanız beklenir, öyle ki lütuf halinde kabul edilip konfirmasyon alasınız. Hiç vaftiz olmadıysanız bu geçerli değildir, çünkü vaftizin kendisi bütün önceki günahları siler.
Vaftizimin geçerli olup olmadığından emin değilim, ne olur?
Her vaftiz, ciddi bir kuşku doğana dek geçerli sayılır. Kuşku varsa rahibiniz durumu inceler ve gerekirse şartlı bir vaftiz uygulanır: “Eğer henüz vaftiz olmadıysan, seni Peder, Oğul ve Kutsal Ruh’un adına vaftiz ediyorum.”
Bekleme süresince Kilise’den uzak mıyım?
Hayır. Zaten vaftizliyseniz, vaftizinizin kendisi Kilise ile gerçek bir bağ kurmuştur (KKK 1271). Henüz vaftiz olmadıysanız bile, Kilise’ye katılma niyetinizle şimdiden ona bağlısınız; Ana Kilise sizi sevgiyle kendi çocuğu olarak görür (KKK 1249).
Bu sayfadaki genel OCIA süreci evrensel bir Kilise düzenlemesidir (1972, Tanrısal Kült Cemaati); yukarıdaki bazı ayrıntılar (Paskalya Nöbeti dışında kabul, günah çıkarmanın zamanlaması gibi) ABD Katolik Episkoposlar Konferansı’nın Kateşümenlik İçin Ulusal Tüzüğü’nden (1986) alınmıştır. Kendi bölgenizdeki uygulama için en yakın cemaat kilisenize danışın.